ನವದೆಹಲಿ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಹಿಮನದಿಗಳು ಕರಗುತ್ತಿರುವ ವೇಗ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮನದಿಗಳು ಇದೀಗ ಸುಮಾರು 65% ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಸಿಸ್ಟಮಿಕ್, ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಮೌಂಟನ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್, ICIMOD ಹಾಗೂ ಜಿ.ಬಿ. ಪಂತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮಾಲಯ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿವೆ. ಹಿಮಾಲಯ–ಕಾರಾಕೋರಂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40,000 ಹಿಮನದಿಗಳು ಇದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 21 ಹಿಮನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿಗಾ ಇಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಹಿಮನದಿಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಹಿಮನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬಂಡೆ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಪರ್ಮಾಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಕರಗುತ್ತಿರುವುದು ಕೂಡ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಪಾಲು ಸುಮಾರು 18% ಇದ್ದರೂ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 35% ಘಟನೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ 189 ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 56 ಹಿಮಸರೋವರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಹಿಮಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಹಾಗೂ ಹಿಮನದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ದುರಂತಗಳ ಅಪಾಯ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 2021ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಋಷಿಗಂಗಾ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. 2023ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಿಮಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ (GLOF) ಘಟನೆಯಲ್ಲೂ ಸುಮಾರು 70 ಮಂದಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮದ ಆತಂಕ

ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ನದಿಗಳು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸುಮಾರು 20% ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಕೃಷಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಟೀ ತೋಟಗಳು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಈ ನದಿಗಳು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಈ ನದಿಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಕೇವಲ ಸುಮಾರು 5% ಮಾತ್ರ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಹಿಮಾಲಯದ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಹರಿವು ‘ಪೀಕ್ ವಾಟರ್’ ಹಂತ ತಲುಪಬಹುದು. ಅದರ ನಂತರ ನೀರಿನ ಹರಿವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.